چۆلتۈمەنرېۋايەتلەر
چۆلتۈمەن قەشقەر كوناشەھەر ناھىيە سايۋاغچۈجە باشرېۋايەتلەر
قەشقەر كوناشەھەر ناھىيىسىنىڭ قوغان يېزىچىرارېۋايەتلەر
قەدىمكى زاماندا تەكلىماكان قىرغىقىدا ناچىڭگىللاررېۋايەتلەر
زۇلقەرنەين ئارغۇ (ئۇيغۇر قەبىلىلەرنىڭ ئچىۋىننىڭ پەيدا بولۇشى ھەققىدە رېۋايەترېۋايەتلەر
پىرئۇن پادىشاھ ۋاقتىدا، ئۆزىنىڭ ھوقۇق -خاقان شۇرېۋايەتلەر
زۇلقەرنەين سەمەرقەنتتىن ئۆتۈپ، تۈرك شەھخانئۆيرېۋايەتلەر
خانئۆي - قەشقەر كوناشەھەر ناھىيىسىنىڭ بخوتەن (ئۇدۇن)رېۋايەتلەر
بۇرۇنىسىدا، ئۇدۇن زىمىنى ئادەمزات يوق چخوتەن گېلىمى ھەققىدە رېۋايەترېۋايەتلەر
خوتەن پادىشاھنىڭ گۈلەمخان ئىسىملىك بىرخورخان ۋە قىزىل گوشۇ، قارا گوشۇرېۋايەتلەر
قەدىمكى زاماندا تۈبۈتلەر ئۇيغۇرلارنى «خدانىشمەن ئەلىشىررېۋايەتلەر
ئىلگىرى كۈنپېتىشتا خوراسان دېگەن مەملىكدەمدەر ھەققىدە رېۋايەترېۋايەتلەر
مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام مەدىنىدىن مەككىگدولانلىقلاررېۋايەتلەر
1
بىر رېۋايەتتە، دولانلار مەكىتتىن تارترابىيە كاشىغەرىرېۋايەتلەر
يۈسۈپ قادىرخان غوقام زامانىسىدا رابىيە رېھانەم كېچىكىرېۋايەتلەر
بۇرۇن ئاليا دېگەن بىر باي ئۆتكەنىكەن. بزەمىنرېۋايەتلەر
چاغتايخان پۈتۈن ئوتتۇرا ئاسىيادا ئۆز ھۆسائادەت بەگرېۋايەتلەر
بۇرۇنقى زاماندا دولانلىقلارنىڭ سائادەت ساتار قانداق ياسالغان؟رېۋايەتلەر
رېۋايەتلەردە ئېيتىلىشىچە، تەڭرى ئول ۋاقسادىر پالۋان قەبرىسىرېۋايەتلەر
سادىر پالۋان دۈشمەنلىرى بىلەن بولغان كۈسادىر پالۋاننىڭ ئىبراھىم بىلەن قاسىمنى قۇتقۇزۇشىرېۋايەتلەر
ئۈچتۇرپاندا ئىبراھىم، قاسىم ئىسىملىك ئىسەئىدىخان غوجام مازىرىرېۋايەتلەر
قەدىمكى زامانلاردا تۇرپاننىڭ غەربىي جەنسەرۋازلىرىمرېۋايەتلەر
يېڭىسار ناھىيىسىنىڭ ئەللىك كىلومېتىر جەسۇغۇر ھەققىدە رېۋايەترېۋايەتلەر
رېۋايەتچىلەر سۇغۇر ھەققىدە مۇنداق رېۋايسۇلتان سەئىدخانرېۋايەتلەر
(1) سۇلتان سەئىدخان خانلىق تەختكە ئورۇنسۇلتان سۇتۇق بۇغراخانرېۋايەتلەر
ھەزرىتى سۇلتان سۇتۇق بۇغراخان تۇغۇلغان سىياۋۇشرېۋايەتلەر
ئەجەمنىڭ شەرقىدىكى تۈركىستان يېرى ئاپراشاتۇتى ھەققىدە رېۋايەترېۋايەتلەر
بۇرۇنقى زاماندا، بىر مەھەللىدە بىر ئەر شاھ مەشرەپرېۋايەتلەر
(1) رېۋايەت قىلىنىشىچە، شاھ مەشرەپ ئۆزبشەپەرەڭ ھەققىدە رېۋايەترېۋايەتلەر
ئەسلىدە شەپەرەڭمۇ كېپىنەككە ئۇخشاش كۈندشورۇقرېۋايەتلەر
بىر ئەۋلىيا ئاتۇش بوغازدىكى پارچە تاغنىشىراقرېۋايەتلەر
قەدىمكى زاماندا سىر دەريا ۋادىسىدا ياشاغازىبايرېۋايەتلەر
تېرىم (تارىم) يايلىقىدىكى غازىباي قەدىغېجەكرېۋايەتلەر
قەشقەر كوناشەھەر ناھىيە يېڭىئۆستەڭ يېزىغېجەك ئاستىرېۋايەتلەر
بۇرۇنقى ۋاقتىدا، دولانلىقلارنىڭ سائادەتفارابىرېۋايەتلەر
شىمالىي سۈرىيە ھۆكۈمرانى، ھەمىدانى سۇلاقاپاق سائەت ھەققىدە رېۋايەترېۋايەتلەر
ئەسلىدە،كۆك تۈرك خانلىق تەۋەلىكىدىكى بى«قارا تەقى»لىك ۋە «ئاق تەقى»لىكلەررېۋايەتلەر
مەقدۇم ئەزەم (خوجا ئەھمەت كاسانى) ئوقۇپقاراخان تەڭرى ۋە كىشىرېۋايەتلەر
بۇرۇننىڭ بۇرۇنىسىدا، يەر - زېمىنمۇ، كائقارايۈزىرېۋايەتلەر
ئۆتكەن زاماندا، يالقۇنتاغنىڭ باغرىدىكىقارلۇقرېۋايەتلەر
ئوغۇز خاقان بىر چىپار ئايغىر ئاتقا مىنىقار ھەققىدە رېۋايەترېۋايەتلەر
بەكمۇ قەدىمكى زاماندا، تەڭرى ئىنسانلارنقاقۇللارېۋايەتلەر
قەشقەر كونىشەھەر ناھىيىسىنىڭ ئوغۇساق يېقاڭقىلرېۋايەتلەر
ئۇرۇشتىن كېيىن ئۇغۇزخاننىڭ لەشكەرلىرىگەقالاچرېۋايەتلەر
1
ئوغۇزخان يەنە داۋاملىق ئىلگىرلەپتۇ. ئقالۇق ۋە قاتار قىشلاقرېۋايەتلەر
قەشقەر كونىشەھەر ناھىيىسىنىڭ ئاۋات يېزىقايان، نوكوز ۋە ئەرگىنەقۇنرېۋايەتلەر
«تۇرئىبن فەرىدۇن ئەلخان ئۈستىگە لەشكەر قوغۇن - تاۋۇز قانداق تارقالغان؟رېۋايەتلەر
ئۆتكەن ئۇزاق زامانلارنىڭ بىرىدە، تەكلىمقوغۇن دېگەن نام قانداق كېلىپ چىققان؟رېۋايەتلەر
بىر كۈنى، قوچۇغۇن ئىسىملىك بىر ئادەم زىقويلۇق ئاتام مازىرىرېۋايەتلەر
قويلۇق ئاتام - پادىچى دېگەن مەندىكى سۆزقۇتقارېۋايەتلەر
راۋىلار شۇنداق رېۋايەت قىلىدۇكى، تارىم قۇرۇلۇش - ئىنشائاتلار توغرىسىدىكى رېۋايەتلەررېۋايەتلەر
ھېيگاھ
قەشقەردە گۈلى رەنا ئىسىملىك بىر قۇمات پاششىم مازىرىرېۋايەتلەر
قۇمات پاششىم قارىقاش ناھىيە بازىرىنىڭ غقىپچاقرېۋايەتلەر
1
ئوغۇزخان لەشكەرلىرىنى باشلاپ جەڭ قىلىقىرىق قىز دالاسىرېۋايەتلەر
«قىرىق قىز دالاسى » - مارالۋېشى جاڭگىلىقىزىل مىڭ ئۆيرېۋايەتلەر
قەدىمكى زاماندا كۈسەن پادىشاھىنىڭ خانىشقىلىچ بۇغرا مازىرىرېۋايەتلەر
ناھايىتى قەدىمكى زامانلاردا ، ھازىرقى قكارىز ھەققىدە رېۋايەترېۋايەتلەر
چوققىسى ئاپئاق قار، ئېتىكى بۈك باراقسانكالا توغرىسىدا رېۋايەترېۋايەتلەر
1
ئالەم بىنا بولۇپ، ئىنسانلار ئاپىرىدە كالىنىڭ بۇرنى نېمە ئۈچۈن سېسىق؟رېۋايەتلەر
ئۇزاق زامانلاردىن ئىلگىرى، يىراق بىر سۈكەپتەرنىڭ خۇنى يامانلىق توغرىسىدا رېۋايەترېۋايەتلەر
ئىلگىرى نوھ ئەلەيھىسسالام دەۋرىدە، پۈتۈكەلپىنرېۋايەتلەر
قەدىمىكى زاماندا كەلپىن ئەتراپىدىكى تاغكەيخىسراۋرېۋايەتلەر
كەيكاۋۇس ۋاپاتىدىن كېيىن تەختكە كەيخىسركوشات شەھىرىرېۋايەتلەر
رېۋايەتچىلەر ئۆتكەن ئىشلارنىڭ تارىخىنى كۆتەكسارايرېۋايەتلەر
ھەممىدىن خەۋەردار دانىشمەن، قىسسىلەردىنكۆك گۈمبەزرېۋايەتلەر
1
بۇرۇنقى چاغلاردا ، پەرغانە تەرەپتىن كۈسەن خانى ئاچور (ئالپ چور)رېۋايەتلەر
قەدىمكى زامانلاردا ئۆتكەن كۈسەن خانى ئاكىتاۋبەگ ۋە ئالتۇن يارۇقرېۋايەتلەر
قەدىمكى زاماندا، ئىنجۇ دېگەن بىر يۇرت بكېلەر ھەققىدە رېۋايەترېۋايەتلەر
بۇرۇنقى زاماندا، تەڭرىتاغنىڭ ئېتىكىدە بلاچىن توغرىسىدا رېۋايەترېۋايەتلەر
بۇرۇن سۇلايمان پەيغەمبەر دۇنيادىكى بارللەلى ئوت ھەققىدە رېۋايەترېۋايەتلەر
بۇرۇنقى زامانلاردا چەرچەندە قاتتىق يەر لىكەڭرېۋايەتلەر
شايار ناھىيسى مازار غوجام يېزىسىدا لىكەمارجان بۇلاقرېۋايەتلەر
بۇرۇنقى زاماندا بىر باي ئۆتكەن بولۇپ، ئمازارغوجامرېۋايەتلەر
شاياردىكى «مازار غوجام» غا بابا قەمبەر مازار - قەبرىلەر توغرىسىدىكى رېۋايەتلەررېۋايەتلەر
سۇتۇق بۇغراخان مازىرى
سۇلتان سۇتۇق بۇغمانى كەنتىرېۋايەتلەر
ھازىرقى قەشقەر كونىشەھەر ناھىيىلىك خەلقمەشرەپ دەرۋازىسىرېۋايەتلەر
مەشرەپ جاھان كېزىپ يۈرۈپ خوتەنگە كېلىپ مۆلجەر تاغرېۋايەتلەر
مۆلجەر تاغنىڭ پەيدا بولۇشى ۋە ئۇنىڭ مۆمۇدۇ تەڭرىقۇترېۋايەتلەر
تەڭرىقۇت تۈمەننىڭ مۇدۇ ئىسىملىك خان تېگمۇسا بايوفرېۋايەتلەر
باھاۋۇدۇن باي بىلەن ھۈسەن باينىڭ ئاتىسىمۇق يولىرېۋايەتلەر
قاراخانىلارنىڭ كېيىنكى دەۋرلىرىدە ئوردامۈشۈك ئادەملەرنىڭ ئۆيىدە قانداق ماكانلىشىپ قالغان؟رېۋايەتلەر
بۇرۇن بۇرۇنىسىدا، مۈشۈكنىڭ جۇغى بۈگۈنكىمۈشۈكنىڭ دۈمبىسى نېمە ئۈچۈن يەرگە تەگمەيدۇ؟رېۋايەتلەر
ئىلگىرىكى زاماندا، ئۇلۇغلارنىڭ دەۋرىدە مىزان شەھىرىرېۋايەتلەر
رېۋايەتچىلەر ئۆتكەن ۋەقەلەر تارىخىدىن رناغرىنىڭ پەيدا بولۇشى ھەققىدە رېۋايەترېۋايەتلەر
قەدىم - قەدىم زامانلاردا، بىر مەمىلىكەتنەي قانداق پەيدا بولغان؟رېۋايەتلەر
دۇنيا يارالغان ئاۋۋالقى چاغدا، ئادەم پانۇرئەلانۇرخانرېۋايەتلەر
نۇرئەلانۇرخان كىچىكىدىنلا ھەزرىتى ئەلى نۇرۇز بۇلاقرېۋايەتلەر
مەھمۇت قەشقەرى «مۇق يولى» ئارقىلىق باغدنۇزۇگۇم ئۆڭكۈرىرېۋايەتلەر
شۇڭقار تېغىدا(قازاقىستان تەۋەسىدە) بىر ھاراق قانداق پەيدا بولغانرېۋايەتلەر
بۇندىن ناھايىتى ئۇزاق زامانلار ئىلگىرى،ھاي - ھاي تېرەكرېۋايەتلەر
مەھمۇد قەشقەرى مەدرىسىنى تۈگىتىپ ئۇستازھەزرىتى موللام مازىرىرېۋايەتلەر
قەشقەر كونا شەھەر ناھىيە ئوپال يېزىسىدىھۈسەيىن پەيزۇللا غوجامرېۋايەتلەر
ھۈسەيىن پەيزۇللا غوجامنىڭ ئىككى ئوغلى بياقۇپبەگرېۋايەتلەر
ياقۇپبەگ قوشۇن تارتىپ خوتەنگە قاراپ يوليانلارېۋايەتلەر
كىرورەن شەھىرى قۇم ئاپىتىگە ئۇچرىغاندىنيەتتە قىز قەبرىسىرېۋايەتلەر
رېۋايەت ۋە ھېكايە قىلغۇچىلار شۇنداق رېۋيەكەن مەلىكىسىرېۋايەتلەر
«زوبدىتىل ئەخبار» دا مۇنداق دېيىلگەن: ئيورۇڭقاش ۋە قاراقاشرېۋايەتلەر
ئىلچى بازىرىنىڭ ئىككى تەرىپىدە يورۇڭقاشيولۋاسنىڭ تېرىسى نېمىشقا تاغىل؟رېۋايەتلەر
بۇرۇنقى زاماندا، مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ يۇلغۇننىڭ غولى نېمە ئۈچۈن قىزىل؟رېۋايەتلەر
يۇلغۇنلارنىڭ غولى ئەسلىدە كۆك ئىكەن. كۆيۈسۈپ قادىرخان مەلىكىسىنىڭ نىكاھلىنىپ چۈش كۆرگەنلىكى ھەققىدەرېۋايەتلەر
رېۋايەت قىلىنىشىچە، سۇلتان سۇتۇق بۇغراخ
