«tubt» لەر ھەققىدە رىۋايەتئەپسانىلار
مەھۇت قەشقەرىنىڭ «تۈركى تىللار دىۋانى» «ئالتۇن قان» رىۋايىتىئەپسانىلار
بۇ رىۋايەت مەھمۇت قەشقەرىنىڭ «تۈركى تىل«ئامانشا» دېگەن ئىسىم توغرىسىدائەپسانىلار
بۇرۇن پىچاننىڭ ھازىرقى ئامانشا دېگەن مە«ئون ئۇيغۇر» ۋە «توققۇز ئوغۇز» رىۋايىتى.ئەپسانىلار
بۇ رىۋايەت خىۋەخانى ئۇبۇلغازىنىڭ «شەجەر«ئىشتاچى» دېگەن نامنىڭ كېلىپ چىقىشىئەپسانىلار
سۇلتان سوتۇق بۇغراخان بىر قېتىم غازاتتى«ئىككى ياراتقۇچى كۈچ» ھەققىدىكى ئەپسانەئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە زەردۇشتلارنىڭ «ئاۋۇمىتا» كىت«ئىمامى ئاسمخان غوجام» ھەققىدە رىۋايەتئەپسانىلار
ئىسلامىيەت دەۋرىدە ئىمامى ئاسمخان دەيدى«ئۆزبەك» نىڭ پەيدا بولۇشىئەپسانىلار
(3) بۇ رىۋايەت «تارىخىي ھەمدى» ناملىق ك«ئۇيغۇر» دېگن نامنىڭ كېلىپ چىقىشىئەپسانىلار
مەھمۇت قەشقەرىنىڭ «تۈركى تىللار دىۋانى»«ئۇيغۇر» ھەققىدىكى ئەپسانەئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە «تارىخىي ئومۇمىيە» دېگەن كىت«ئەرگىنە قۇن» رىۋايىتىئەپسانىلار
شەرىپىدىن ئۆمەرنىڭ «ئۇيغۇر كىلاسسىك ئەد«بىرنى بىر دېگۈلۈك» رىۋايىتىئەپسانىلار
بۇ راىۋايەتنى شىنجاڭ داشۆدىكى ئابدۇرىشى«بۈبى رابىيە مازىرى» ئەپسانىسىئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە «قەشقەر ئەدەبىياتى» ژۇرنىلى «تارانچى» رىۋايىتىئەپسانىلار
بۇ رىۋايەت ئابدۇللا تالىپنىڭ «قاينام ئۆ«تاۋۇز يىگەن دۆڭ» ئەپسانىسىئەپسانىلار
تاۋۇز يىگەن دۆڭ - لوپنۇر ناھىيىسىدىكى ب«توققۇز ئوغۇز»، «ئون ئۇيغۇر» ئەپسانىسىئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە «بۈيۈك تۈرك تارىخى» دېگەن كى«توققۇز ھۇجرا» ئەپسانىسىئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە خەلق ئارىسىدىن توپلانغان.
زا«توپاتار غوجام» ھەققىدىكى ئەپسانەئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە ئالمۇتىدا نەشر قىلىنغان «ئۇي«تىلسىملىق قەلئە» ئەپسانىسىئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە شىنجاڭ داشۆ نەشر قىلغان «خەل«تۈرك» سۆزى ھەققىدىكى ئەپسانەئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە مەھمۇت قەشقەرىنىڭ «تۈركى تىل«تەكلىماكان» ئەپسانىسىئەپسانىلار
بۇ ئەپسانىنى 1978 - يىلى لوپنۇر ناھىيىس«جىيا» توغرىسىدا رىۋايەتئەپسانىلار
جىيا _ خوتەن رايونىدىكى يۇرتنىڭ ئىسمى.
«جىگدە يېغىلىقى» رىۋايىتىئەپسانىلار
بۇ رىۋايەت موللا مۇسا سايرامنىڭ «تارىخى«خامى گۇا» (قۇمۇل قۇغۇنى) ھەققىدە رىۋايەتئەپسانىلار
بۇ رىۋايەت «شىنجاڭ گېزىتى» 1980 - يىل 9«زەر ئەپشان» توغرىسىدائەپسانىلار
بۇرۇنقى زاماندا يەركەن پادىشاھىنىڭ بىر «شېرىن قىز» ئەپسانىسىئەپسانىلار
شېرىن دېگەن قىز شۇنداق گۈزەل ئىكەنكى، ئ«قارا قوشۇن» رىۋايىتىئەپسانىلار
بۇ رىۋايەتنى لوپنۇر ناھىيىسىدىن غوپۇراخ«قالاچ» ئەپسانىسىئەپسانىلار
چىگىل _ «توققۇز ئۇيغۇر» ياكى (ئون ئۇيغۇ«كۆچ» ئەپسانىسىئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە ئىستامبۇلدا نەشر قىلىنغان «ب«مۇق يولى» رىۋايىتىئەپسانىلار
يۇقىرىقى ژورنالدىن ئېلىندى.
قاراخانىلار«نورۇز بۇلاق» راىۋايىتىئەپسانىلار
يۇقىرىقى ژورنالدىن ئېلىندى.
مەھمۇت قەشق«يانلار» ئۇرۇقى ھەققىدە رىۋايەتئەپسانىلار
بۇ رىۋايەتنى لوپنۇر ناھىيىسىدىن غۇپۇراخ«يورۇڭقاش» ۋە «قاراقاش»ئەپسانىلار
ئىلىچى بازىرىنىڭ ئىككى تەرىپىدە يورۇڭقا«يەكەن» دېگەن نام ھەققىدە رىۋايەتئەپسانىلار
بۇ رىۋايەت ۋە بۇنىڭدىن كېيىنكى رىۋايەتل«پەرھات ئۆستىڭى» ئەپسانىسىئەپسانىلار
بۇ ئەپسانىنى 1978 - يىلى يەركەن ناھىيىس«ھەزرىتى موللام» مازىرىئەپسانىلار
«قەشقەر ئەدەبىياتى» ژورنىلىنىڭ 1983 - يئابدۇرىشىتخان ھەققىدىكى رىۋايەتئەپسانىلار
ھەپتىدىن بۇيان سېتىپ ئالغان يىپلىرىنى ئئات نېمە ئۈچۈن ياتمايدۇ؟ئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە خەلق ئاغزىدىن توپلانغان.
بۇرئادىمىي ئات ئەپسانىسىئەپسانىلار
تولستوينىڭ «ئۆزبىكستاننىڭ قەدىمكى مەدىنئالانقىۋا ئەپسانىسىئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە مۇللا مۇسا سايرامنىڭ «تارىخىئاناخىتا ھەققىدە ئەپسانەئەپسانىلار
خۇش قامەت، كەمىرىنى مەھكەم باغلىغان، توئوغۇزخان ئەپسانىسىئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە مىللەتلەر نەشرىياتى نەشر قىلئوغۇزخان ئەپسانىسىئەپسانىلار
ئوغۇزخان ئوۋغا چىقىپتۇ. ئالدىدىكى كۆلنىئوغۇزخاننىڭ بالىلىرى ھەققىدىكى ئەپسانەئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە مىللەتلەر نەشرىياتى نەشر قىلئوماي ئىلاھىئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە قەدىمىكى خەنزۇچە، سانىسكرىتچئىدىقۇت رىۋايىتىئەپسانىلار
بۇ رىۋايەت «ئۇيغۇرلارنىڭ قىسقىچە تارىخىئىدىقۇت شەھىرىنىڭ پەيدا بولۇشىئەپسانىلار
مىلادىدىن خېلى يىللار ئىلگىرى تۇرپاننىڭئىسكەندەر رىۋايىتىئەپسانىلار
«تارىخى تابارى» دا ئىسكەندەرنىڭ زولقەرنئىككى يول باشچىئەپسانىلار
بۇ رىۋايەت پارس تارىخچىسى رەشدىنىڭ «تارئىككىنچى ئادەم نوھ ھەققىدىكى ئەپسانەئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە موللا سايرامنىڭ «تارىخىي ھەمئىلى تورغىيى ئەپسانىسىئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە ئابدۇللا تالىپنىڭ «قاينام ئۆئىمام مالىك ئەجدەر رىۋايىتىئەپسانىلار
بۇ رىۋايەت خەلق ئارىسىدىن توپلاندى.
ئىمئىپارخان ھەققىدىكى رىۋايەتئەپسانىلار
بۇ رىۋايەتنى شىنجاڭ داشۆدىكى ئابدۇرىشىتئۇيغۇر خاقانى _ بۆكۈتېكىن ئەپسانىسىئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە ئىستامبۇلدا نەشر قىلىنغان «بئۇيغۇر چالغۇ - مۇزىكىلىرى ھەققىدىكى ئەپسانەئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە موللا ئىسمەتۇللا مۆجىزىنىڭ «ئۇيغۇرلارنىڭ قەدىمكى ئادىتى ھەققىدىكى ئەپسانەئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە مىللەتلەر نەشرىياتى نەشر قىلئۇيغۇرلارنىڭ كېلىپ چىقىشى ھەققىدىى ئەپسانەئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە «مەدىنىي يادىكارلىقلار» ژۇرنئۇيغۇرلارنىڭ كېلىپ چىقىشى ھەققىدەئەپسانىلار
ئىگىز ھارىۋىلىقلار قەدىمكى قىزىل تۇرالائەبۇ ئېلى ئىبنى سىنا رىۋايىتىئەپسانىلار
سۇلتان مەھمۇتنىڭ ھەكىم ئىبنى سىنانى تۇتئەسما پەرى ھەققىدەئەپسانىلار
يۇقىرىقى ئىزاھات بىلەن ئوخشاش.
ئاسمان مئەسھابۇلكەف (قاف)
- (غار كىشلىرى)ئەپسانىلار
ئەسھابۇلكەف - تۇرپاندىكى بىر مازارنىڭ نئەفرات ۋە توققۇز قىز ئەپسانىسىئەپسانىلار
بۇ ئەپسانىنى قەشقەر قورغان قازىرىقتىكى ئەپراسياپ ھەققىدە رىۋايەتئەپسانىلار
بۇ رىۋايەت مەھمۇت قەشقەرىنىڭ «تۈركى تىلباتۇر تەڭرىقۇت ھەققىدە رىۋايەتئەپسانىلار
بۇ رىۋايەت تارىخچى سىماچيەننىڭ «تارىخنابۆرە توتېم ئەپسانىسىئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە مىللەتلەر نەشرىياتى نەشىر قىبۆرە توتېم ئەپسانىسىئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە خىۋەخانى باھادىرخاننىڭ «شەجەبۆكۈخان ئەپسانىسىئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە دوساننىڭ «موڭغۇللارنىڭ مەخپىبۇلبۇل ۋە قىزىلگۈلئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە شىنجاڭ خەلق نەشرىياتى نەشرىيبۈبى رابىيە رىۋايىتى.ئەپسانىلار
يۇقرىقى ژورنالىدىن ئېلىندى.
پامىرنىڭ شەبېھىنىڭ نېمە ئۈچۈن سۈيى يوق؟ئەپسانىلار
يۇقىرىقى ئىزاھاتقا ئوخشاش.
بۇرۇن خۇدايىبەھمان ۋە دارائەپسانىلار
سىياۋۇش ئەپسانىسىدە تەسۋىرلىنىشىچە، كەيتاغدىن نېمە ئۈچۈن ئاۋاز چىقىدۇ؟ئەپسانىلار
يۇقىرىقى ئىزاھات بىلەن ئوخشاش.
بۇرۇنقى توپاق بالاسى ھەققىدىكى ئەپسانەئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە مىللەتلەر نەشرىياتى نەشر قىلتۇرپاندىكى«يەتتە ئەۋلىيا ئۆڭكۈرى» ئەپسانىسىئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە «ئۇيغۇر خەلق ئېغىز ئىجادىيىتتۇمارىس ئەپسانىسىئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە ئىستامبۇلدا نەشر قىلىنغان «بتۈركلەرنىڭ ئەجدادلىرى ھەققىدە ئەپسانىلەرئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە گاڭ لى، يەنشۇ قاتارلىقلار تەتەڭگە تاغ ھەققىدە ئەپسانەئەپسانىلار
يۇقىرىقى ئىزاھات بىلەن ئوخشاش.
بۇرۇنقى جۇداخلار ھەققىدە رىۋايەتئەپسانىلار
جۇداخ مۇڭغۇلچە سۆز بولۇپ، جۇبۇت، داخ _ جەمىشىت ھەققىدىكى ئەپسانەئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە «ئاۋىستا»، «شاھنامە» ۋە ناۋاخارەزىم ھەققىدە رىۋايەتئەپسانىلار
بۇ رىۋايەت تولسىتوينىڭ «قەدىمكى خارەزىمخوتەن ئاق سېپىل رىۋايىتىئەپسانىلار
بۇ رىۋايەت شۇەن جۇاڭنىڭ «بۈيۈك تاڭ دەۋرخوتەن ئاق سېپىل شەھىرى ھەققىدە رىۋايەتئەپسانىلار
بۇرۇنقى زاماندا ھونلادىن يۈز مىڭلىغان ئخوتەن گىلىمى _ گۈلەم ئەپسانىسىئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە ئالمۇتىدا نەشر قىلىنغان«ئۇيغخوتەن ھەققىدىكى ئەپسانەئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە س. ئەخمەت. قۇربان ۋەلى يازغادېڭىز ئىلاھىنىڭ كېيىنكى ئەۋلادىلىرى ھەققىدىكى رىۋيەتئەپسانىلار
بۇ رىۋايەت «چيۇ ياڭدىكى ھەر خىل ئاچىلاردەريانى توسقان چوڭ تاش ھەققىدەئەپسانىلار
ئاتۇش بىلەن سوۋېت چېگرىسىدا بىر دەريا برۇستەم ئەپسانىسىئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە «ئۆزبېك خەلق ئاغزاكى پوئېتىكزارىئادىر ۋە ئاداتىدا قىسسىئەپسانىلار
مىدىيا شاھى گىستاسىپنىڭ كىچىك ئۇكىسى زىسادىر پالۋان ھەققىدە رىۋايەتئەپسانىلار
بۇ رىۋايەت ي. مۇخلىس يازغان «سادىر پالۋسادىر پالۋان ھەققىدە رىۋايەتئەپسانىلار
سادىر پالۋان دۈشمەنلىرى بىلەن بولغان كۈسادىر پالۋان ھەققىدە رىۋايەتئەپسانىلار
سادىر پالۋان دېھقانلارغا باش بولۇپ، مانسامساق ھەققىدەئەپسانىلار
يۇقىرىقى ئىزاھاتقا ئوخشاش.
بۇرۇن بىر ئاسىيانپى ئەپسانىلىرىئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە «مىراس» ژۇرنىلىرنىڭ 1983 - يسىياۋۇش رىۋايىتىئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە «تارىخى تابارى» ناملىق كىتابسۇ مۇ ئەككىلى خۇببى يىگىت ئەپسانىسىئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە غۇلاموپنىڭ «خارەزىمنىڭ سۇغۇرسۇلتان ئارسلانخان رىۋايىتىئەپسانىلار
بۇ رىۋايەت خەلق ئارىسىدىن توپلاندى.
سۇلسەنەمجاننىڭ غېرىپنى ئىزلىشىئەپسانىلار
داستانچى روزى مەھەممەت خاتىرىلىگەن «غېرشىراق ئەپسانىسىئەپسانىلار
بۇ ئەپسانە گىرىك تارىخچىسى پولىۋىننىڭ «شەھىرى كېتىك رىۋايىتىئەپسانىلار
بۇ رىۋايەت شىنجاڭ داشۆدە بېسىلغان «خەلقشەھىرى كەتەك ئەپسانىسىئەپسانىلار
كەتەك - كېتىك دەپمۇ ئاتىلىدۇ. ئۇ ھازىرق