پارىژ

دۇنيادىكى شەھەرلەر فرانسىيىنىڭ پايتەختى، دۆلەتنىڭ سىياسىي، ئىقتىسادىي، مەدەنىيەت ۋە قاتناش مەركىزى، دۇنيادىكى ئاتاقلىق زامانىۋى چوڭ شەھەرلەرنىڭ بىرى. پارىژ دۆلەتنىڭ شىمالىدىكى پارىژ ئويمانلىقىنىڭ مەركىزى قىسمىغا، سىنا دەرياسىنىڭ ئىككى ياقىسىغا جايلاشقان. پارىژ شەھىرىنىڭ مەيدانى 105 كۋادرات كىلومېتر كېلىدۇ، ئاھالىسى 2 مىليون 176 مىڭ، چوڭ پارىژنىڭ مەيدانى 12 مىڭ كۋادرات كىلومېتر، ئاھالىسى 8 مىليون 706 مىڭدىن ئاشىدۇ (1985). پارىژ 2000 يىلدىن كۆپرەك تارىخقا ئىگە قەدىمىي شەھەر. ئۇ، دەسلەپ سىنا دەرياسىنىڭ ئوتتۇرىسىغا جايلاشقان كىتىي ئارىلىنى ئاساس قىلغان بىر بېلىقچىلىق يېزىسى ئىدى. كېيىنكى ۋاقىتلاردا دەريانىڭ ئوتتۇرىسىغا جايلاشقان كىتىي ئارىلىنى ئاساس قىلغان بىر بېلىقچىلىق يېزىسى ئىدى. كېيىنكى ۋاقىتلاردا دەريانىڭ ئىككى ياقىسىغا كېڭىيىپ تەدرىجىي ھازىرقى پارىژ شەھىرى مەيدانغا كەلگەن. مىلادى بۇرۇنقى 1 -، 2 - ئەسىرلەردە پارىس دەپ ئاتالغان، بېلىقچىلىق بىلەن شۇغۇللىنىدىغان بىر قەبىلە بۇ ئارالغا كېلىپ ئولتۇراقلاشقان، ئۇلار بۇ كىلت تىلىدا <سازلىق ئورۇن> دېگەن مەنىنى بىلدۈرىدۇ. بۇ ئارالنىڭ يەر ۋەزىيىتى پەس، سازلىق بولغانلىقى ئۈچۈن شۇنداق نام بەرگەن. كېيىنكى ۋاقىتتا لۇتېتىئا دەريانىڭ ئىككى تەرىپىگە كېڭەيتىلىپ پارىس قەبىلىسىنىڭ مەركىزىگە ئايلانغان. مىلادىن بۇرۇنقى 58 - يىلى رىم ئىمپېراتورى كائېسار تەرىپىدىن بېسىۋېلىنغان. 508 - يىلى فرانكى پادىشاھلىقنىڭ پايتەختى بولغان. 1871 - يىلى 3 - ئاينىڭ 18 - كۈنى فرانسىيە ئىشچىلىرى دۇنيادا بىرىنچى پرولېتارىيات ھاكىمىيىتى پارىژ كوممۇنىسىنى مۇشۇ شەھەردە قۇرغان. شۇڭا ئۇ ناھايىتى مۇھىم تارىخىي ئەھمىيەتلىك شەھەر. پارىژ فرانسىيىنىڭ ئەڭ مۇھىم سانائەت مەركىزى. ئۇ جايغا پۈتۈن دۆلەتتىكى سانائەت ئىشچىلىرىنىڭ 1/4 قىسمى توپلانغان. شەھەرنىڭ ئاپتوموبىل، ئايروپىلان، ئېلېكترون، مېتال تاۋلاش، خىمىيەت سانائىتى، ماشىنىسازلىق سانائىتى، توقۇمىچىلىق سانائىتى، پەرداش بۇيۇملىرىنى ئىشلەپچىقىرىش قىممىتى پۈتۈن فرانسىيىنىڭ سانائەت ئىشلەپچىقىرىش ئومۇمىي قىممىتىنىڭ 1/4 نى تەشكىل قىلىدۇ. پارىژ فرانسىيىنىڭ ئاتاقلىق پەن - مەدەنىيەت مەركىزى. ئۇ جايدا ئاتاقلىق ئېففېل تۆمۈر مۇنارىسى، ئاتاقلىق ئېلسې سارىيى، چېركاۋلار، پارىژ داشۆسى، فرانسىيە پەنلەر ئاكادېمىيىسى ۋە باشقا گۈزەل سەنئەت ئورۇنلىرى، تىياتىرخانىلار بار. پارىژ فرانسىيىنىڭ ئەڭ مۇھىم قاتناش مەركىزى. بۇ جايدىن دۆلەتنىڭ ھەر قايسى چوڭ شەھەرلىرىگە بارىدىغان نۇرغۇن تۆمۈريول، تاشيول، ھاۋا يولى ۋە سۇ يوللىرى بار. شەھەر رايونى بىلەن شەھەر ئىچىدە ھەر كۈنى 6 مىليون 500 مىڭ ئادەم قېتىم كىشى يۆتكىلىپ تۇرىدۇ. پارىژنىڭ يەر ئاستى تۆمۈريولى 1900 - يىلى قۇرۇلغان، لىنىيىنىڭ ئومۇمىي ئۇزۇنلۇقى 276 كىلومېتر كېلىدۇ. پارىژدا يەنە نۇرغۇن يەر ئاستى ماشىنا توختاش مەيدانلىرى، 220 دىن ئوشۇق سودا ماگىزىنى، كۆڭۈل ئېچىش ئورۇنلىرى بار.